Finfinnee, Adoolessa 18, 2018(FMC) – Qullubbii diimaa nyaata keessatti fayyadamuun fayyaa namaatiif faayidaa hedduu qaba.
Isaan keessaa:
1. Dandeettii ittisa dhibee ni cimsa – Viitaamin C fi farra oksiidaantotaa qabaachuun qaamni dhibee irraa akka of eeguuf ni gargaara.
2. Fayyaa onnee ni deeggara – Dhiibbaa dhiigaa fi kolestiroolii hamaa hir’isuuf gargaara.
3. Sukkaara dhiigaa to’achuuf ni fayyada – Namoota sukkaara dhiigaa ol’aanaa qaban gargaaruuf ni fayyada.
4. Nyaatni akka gaariitti akka bullaa’u ni gargaara – Faayibarii waan qabuuf hojii garaachaa ni fooyyessa; garaachi akka hingognes ni fayyada.
5. Lafee ni jabeessa – Albuudotaa fi kompaawondoota lafee deeggaran qaba.
6. Dhiita qaama keessaa ni hir’isa – Farra oksiidaantii waan qabuuf
7. Fayyaa gogaa fi rifeensaa ni deeggara – Viitaaminotaa fi albuudota isa keessa jiran irraa kan ka’e.
Faayidaa qullubbii diimaan qabu sirriitti fayyadamuuf qullubbii diimaa dheedhii nyaachuun barbaachisaa dha. Garuu namoonni garaachi dhukkubu baay’inaan yoo nyaatan jeequu danda’a.
Qullubbii diimaa nyaata kee keessatti yeroo hunda madaalliin fayyadamuun fayyaa kee deeggaruu danda’a.
Qullubbii diimaan viitaaminootaa fi albuudota hedduu of keessaa qaba. Isaan keessaa kanneen ijoo fi faayidaan isaanii:
Viitaaminii/Albuuda qullubbii diimaa keessatti argaman
Viitaamin C – Dandeettii ittisa dhibee ni cimsaa; madaa ni fayyisa; gogaa fi hidda qaamaa fayyaa taasisa.
Viitaamin B6 – Sammuun akka gaariitti hojjetu gargaara; anniisaa oomishuuf ni tumsaa; seelota dhiigaa ijaaruuf ni barbaachisa.
Foolaatii – Seelota haaraa ijaara; dubartoota ulfaaf guddina mucaatiif barbaachisaa dha.
Pootaashiyeemii – Dhiibbaa dhiigaa to’ata; onnee fi maashaaleen akka gaariitti akka hojjetan gargaara.
Kaalsiyeemii – Lafee fi ilkaan ni jabeessa.
Maagneeziyeemii – Maashaalee fi narvoonni akka gaariitti hojjetan gargaara; lafee ni cimsa.
Foosfoorasii – Lafee fi ilkaan ijaaruuf; anniisaa oomishuuf ni barbaachisa.
Manganezii – farra oksiidaantii ta’ee qaama ni eega; lafee ijaaruuf gargaara.
Ayiranii – Dhiigni akka ijaaramu gargaara; hanqina dhiigaa hir’isa.
Kompaawindoota addaa qullubbii diimaa keessatti argaman:
Kiyuurseetiin – Antii-oksiidaantii cimaa dha; Dhiita qaamaa hir’isa; fayyaa onnee ni deeggara.
Antoosiyaaniin – Halluu diimaa akka inni qabaatu kan godhan; seelota miidhamuu irraa eegu; dhibee onnee fi kaansarii tokko tokko ittisuuf gargaara.
Kompaawindoota Saalfarii – Kolestiroolii fi dhiibbaa dhiigaa to’achuuf, akkasumas madinummaa qaamaa cimsuuf ni gargaaru.
Qullubbii diimaan yeroo baay’ee salphaatti bilcheessanii yoo nyaatan, viitaaminootaa fi farra oksiidaantotaa irraa caalaatti fayyadamuun ni danda’ama.
Madda:
Fuula Dhaabbata Fayyaa Addunyaa fi maddoota interneetii biroo
Yoonaataan Biraanuutiin
#Oromia #Ethiopia