ጳጉሜና ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 22፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የራሷ የሆነ የዘመን አቆጣጠር፣ የጽሑፍ ሥርዓት እና የቀን መቁጠሪያ ካላቸው ጥቂት የዓለም ሀገራት አንዷ ነች። ይህ የዘመን አቆጣጠር የሀገሪቱን ጥንታዊ ሥልጣኔ እና የነፃነት ታሪክ ከሚያበስሩ ቋሚ ቅርሶች መካከል ግንባር ቀደሙ ነው።

በዓለም አቀፉ የጎርጎርያን አቆጣጠር የወራት ቀናት 28፣ 29 እና 31 በመሆን ይለዋወጣሉ፤ በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር ግን 12ቱ ወራት እያንዳንዳቸው 30 ሙሉ ቀናት አሏቸው።

ከነዚህ 12 ወራት የተረፉትን ሰዓታትና ደቂቃዎች በማደራጀት የሚፈጠረው 13ኛው ወር ጳጉሜ ይባላል። ጳጉሜ በየዓመቱ 5 ቀናት፣ በየአራት ዓመቱ 6 ቀናት፣ እንዲሁም በየ600 ዓመቱ ደግሞ 7 ቀናት የምትሆን ልዩ ወር ነች። ኢትዮጵያውያን ይህንን ወር የዓመታት መሸጋገሪያ ድልድይ፣ የጸሎት፣ የምህረትና የንጽህና ወቅት አድርገው ያከብሩታል።

በኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍ እና የታሪክ መጽሐፍት ውስጥ የአዲስ ዓመት እና የጳጉሜን መድረስ የተፈጥሮ እና የሰው ልጅ መንፈሳዊ መታደስ ምልክት ተደርጎ ይወሰዳል።

ደራሲ በዓሉ ግርማ «ሃዲስ» በተሰኘው ልበ ወለድ መጽሐፉ ላይ አዲስ ዓመት ሲጠባ በሰዎች ዘንድ የሚፈጠረውን አዲስ ተስፋ እና የክረምቱን ጨለማ አልፎ ወደ ብርሃን መሸጋገርን በሚያምር አገላለጽ ይገልጸዋል። አዲስ ዓመት የተፈጥሮ ለውጥ ብቻ ሳይሆን የሰው ልጅ የውስጥ አስተሳሰብ እና የተስፋ መታደስ መድረክ ነው ይላል።

እንዲሁም ጋዜጠኛ እና ደራሲ ጳውሎስ ኞኞ በታሪክ መጽሐፎቹ ላይ እንደሚያስረዳው፣ የኢትዮጵያ የዘመን መለወጫ ከግብርና እና ከተፈጥሮ ጋር በጥብቅ የተያያዘ ነው። ክረምቱ አልፎ አደይ አበባ ሲፈካ፣ ወንዞች ሲጎድሉ እና ምድር በወርቃማ ቀለም ስትሸፈን፣ የብሔራዊ መነሳሳት እና የአዲስ ሥራ ጅምር ይሆናል።

ለዚህም ነው ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የጳጉሜን ቀናት ልዩ ልዩ ስያሜዎችን በመስጠት የብሔራዊ መነሳሳትን እና አዲስ ተስፋን የሚሰንቁ እሳቤዎች ጋር በማስተሳሰር ቀናቶቹ ልዩ ቦታ እንዲኖራቸው የተደረገው።

ለአብነት በ2017 ዓ.ም አምስቱ ቀናት የተለያዩ ስያሜዎችን በመያዝ ሃገራዊ አንድነትን እና ከፍታዋን በሚያረጋግጡ ሁነቶች ተከብረው አልፈዋል።

ጳጉሜ 1 —”ፅኑ መሰረት ብርቱ ሀገር” በሚል የፅናት ቀን፤ ሆኖ ተከብሯል
ጳጉሜ 2 —”ብዝሃነት የኢትዮጵያ ጌጥ” መሆኑን ለማሰብ የኅብር ቀን፤
ጳጉሜ 3 —”እምርታ ለዘላቂ ከፍታ” የሃገርን ምርታማነት ለማበረታታት የእምርታ ቀን፤
ጳጉሜ 4 — “ዘላቂ ልማት ለሀገራዊ ማንሰራራት” ሃገርን ከፍ ለማድረግ የሚሰሩ የልማት ስራዎችን ለማጎልበት የማንሰራራት ቀን፤ እንዲሁም
ጳጉሜ 5 —”ዲጂታል ኢትዮጵያን እውን ማድረግ” በሚል ለተተኪው ትውልድ የተሻለችውን ሃገር መስራትን ታሳቢ ያደረገ “የነገው ቀን” ተብሎ ተከብሮ ነበር።

የጳጉሜ ቀናቶች ከ2011ዓ.ም ጀምሮ ላለፉት ዓመታት የተለያዩ ስሞች ተሰጥቷቸው በሀገር ደረጃ ሲከበሩ ቆይተዋል። ቀናቶቹ በዚህ ልክ የተለያዩ ስሞችን በመያዝ በመከበራቸውም ለሀገር በርካታ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ጥቅሞችን አስገኝተዋል።

ብሔራዊ አንድነትን እና መተሳሰብን፤ ሕብረትን፣ የደግነት ባሕልን፣ ሀገራዊ ፍቅርን እንዲሁም የስራ ባሕል እና የሀገርን ገጽታ በመገንባት እና ቱሪዝምን በመሳብ ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

ዘንድሮም በሚውለው የጳጉሜ ቀናቶች ልዩ ልዩ ስሞችን በመያዝ ከዚህ ቀደም የተጫወቱትን ሀገራዊ ፋይዳዎች በሚያጎለብቱ ሁኔታ ይከበራል።

በተለይም የዘንድሮው የዘመን መለወጫ በዓል ሀገራችን ኢትዮጵያ ታሪካዊ የሆነውን ብሔራዊ የምክክር ጉባኤ ያካሄደችበት በዚህም በሀገሪቱ የፖለቲካ እና የማሕበራዊ ታሪክ ውስጥ በውይይትና በምክክር ችግሮችን የመፍታት አዲስ ባሕል የፈነጠቀበት በመሆኑ ከሌሎች ዓመታት የተለየ ያደርገዋል።

ኢትዮጵያውያን አዲሱን ዓመት ለመቀበል ሲዘጋጁም፣ ይህንን በምክክር ጉባኤው የተዘራውን የአንድነት፣ የሰላም እና የመደጋገፍ ዘር በማጠናከር ነው።

ጳጉሜ ከአሮጌው ዓመት ወደ አዲሱ ዓመት የምታሸጋግር ድልድይ እንደመሆኗ መጠን፣ ሀገራዊ ምክክሩ ደግሞ ኢትዮጵያን ከግጭት እና ከልዩነት ወደ ዘላቂ ሰላም እና ብልጽግና የሚያሸጋግር ታሪካዊ ድልድይ ሆኖ ያገለግላል።

በአጠቃላይ፣ ጳጉሜ እና አዲስ ዓመት የዘመን መለወጫ ብቻ ሳይሆኑ፣ የኢትዮጵያውያንን ማንነት፣ ታሪክ፣ ባህል እና የወደፊት አገራዊ ተስፋ አጣጥመው የሚይዙ ታላላቅ ሁነቶች ናቸው።

በትዕግስት ግዛቸው