Ministirri Mummee Dooktar Abiy Ahimad OBN waliin turtii taasisaniin dhimmoota ijoo kaasan keessaa:
👉 Ummanni Oromoo seenaa isaa dheeraa keessatti yeroo kamiyyuu sirna gita bittootaa irratti yoo ta’e malee, Itiyoophiyaa irratti mormii kaasee hin beeku. Gaaffiin isaa yeroo hunda sirna irratti malee biyya irratti hin turre.
👉 Waa’ee bilisummaa yeroo kaafnu, Booranni bilisummaa jechuun seera akka ta’e amana; bakka seerri jirutti bilisummaan jira jedhee amana.
👉 Ummanni Oromoo dhiiga isaa dhangalaasee, lafee isaa caccabsee, dafqaa isaa dhangalaasee biyya kana yeroo ijaaru, seenaa kana Oromoo qofa osoo hin taane addunyaanis barreessiteetti.
👉 Hanga eessaatti seennee biyya kana ijaaruuf gumaacha guddaa akka taasifne ifatti mul’ata.
👉 Bara 1499 Sərtṣ Dingil loltoota Oromoo qabatee hanga Masawaatti lolaa ture jedhamee yeroo dubbatamu, namoonni kana shakkan yoo jiraatan, seenaa dubbisuun isaaniif ga’aadha.
👉 Bara 1952 immoo mootichi Baahira-Nagaash, kan yeroo ammaa Eertiraa jedhamtu keessatti mootii ture, maqaan isaa Doorii kan jedhamu Oromoo ture.
👉 Namoonni kana shakkan yoo jiraatan, Eertiraa keessatti magaalaan guddaan Bareentuu jedhamtu jirti. Qorattoonni seenaa maqaan ishee Booranaa fi Bareentuu irraa eessaa akka dhufe qorachuu danda’u.
👉 Bakkeewwan hedduun Eertiraa keessatti Afaan Oromootiin waamamu. Bakkeewwan Sorannaa fi Dabraa jedhamanis jiru; maqaan isaanii Afaan Oromoo ta’ee har’as akkasumaan waamama.
👉 Namoonni baay’een mootummaa Zaaguwee keessatti Laalibalaa kaasuun beekamu. Haa ta’u malee, Laalibalaa waggoota 40 dura kan bulchaa ture Yimraah jedhama; Yimraah dura immoo mootichi jalqabaa Mararii jedhama.
👉 Har’as namoonni achi keessa jiru. Kana walitti yoo fidne, ummanni Oromoo mootummaa Zaaguwee keessatti gahee tokko illee hin qabu jechuun yaaduun hin danda’amu.
👉 Imala Susniyoos gara Gondoritti taasise yoo ilaalle, naannoo Gindabaratitrraa Qeerroo qabatee deemuun isaa ni himama.
👉 Susniyoos yeroo mootii ta’ee naannoo Gorgoraa turetti, ganda Qeerroo Gabr’eel jedhamutu jira. Namoonni ganda sanaa eessaa akka dhufan yeroo gaafataman, “Qeerroo Gabr’eel irraa” jedhu.
👉 Kun seenaa jaarraa 16ffaa keessatti kan dubbatamuudha. Sana booda moototni hundi, Fasiil dabalatee, Oromoo waliin karaa gaa’elaa walitti hidhamaniiru; waliin jiraataniiru; diina irrattis waliin duulaniiru.
👉 Ummanni keenya qabsoo kan jalqabe Maccaa fi Tuulama irratti. Kaayyoon isaa siyaasaa qofa osoo hin taane, gurmaa’ee faayidaa isaa mirkaneessuuf qabsoo jalqabe.
👉 Qabsoon sun qabsoo ummata Oromoo qofa osoo hin taane, qabsoo sabootaafi sab-lammootaa ture.
👉 Walda Amaanuu’el yoo ilaalle, inni Sidaamaa ture; haa ta’u malee miseensa Maccaa fi Tuulamaa ture.
👉 Namoonni Walaayittaa ta’anis miseensota Maccaa fi Tuulamaa akka turan ni dubbatu.
👉 Maccaa fi Tuulamaan gaaffilee adda addaa kaase; garuu Oromoo gurmaa’ee qabsoo mataa isaatiin taasise keessatti gaaffii saboota biroo illee hammachiisee ture.