ኢትዮጵያ በግብፅ የተስተጓጎሉ ፕሮጀክቶችን የሚገመግም የዓባይ የካሳ ኮሚቴ አቋቁማለች

አዲስ አበባ፣ መስከረም 21፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በግብፅ ምክንያት የተስተጓጎሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶች በኮሚቴው ተለይተው ወደ ስራ ተገብቷል አሉ የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር)፡፡

የኢትዮጵያ የረጅም ጊዜ ስጋቶች በዓባይ ተፋሰስ የልማት አለመመጣጠን ዙሪያ በተመለከተ እያደገ የመጣ ምሁራዊ ድጋፍ መኖሩን አመልክተው፤ ይህም በታሪክ ለደረሰባት ኢኮኖሚያዊ ኪሳራ እና ላመለጠ የልማት እድሎች ማካካሻ እንድታገኝ ያላትን ጥያቄ ያጠናክረዋል ብለዋል።

አዲስ የተቋቋመው ኮሚቴ በፕሮጀክቶቹ ላይ መረጃዎችን እያጠናቀረ እና የኢትዮጵያን የካሳ ጥያቄዎች መሰረት እየመረመረ መሆኑን ተናግረዋል።

ኮሚቴው የኪሳራውን መጠንና እነሱን ለመፍታት የሚረዱ ሊሆኑ የሚችሉ አቀራረቦችን እየመረመሩ የሚገኙ ባለሙያዎችን፣ የቀድሞ ሚኒስትሮችን፣ አማካሪዎችን እና የህግ ባለሙያዎችን እንደሚያካትት ጠቁመዋል።

በአሁኑ ወቅት የታላቁ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በተለያዩ ፕሮጀክቶች ላይ በግብፆች ምክንያት የተስተጓጎሉትን በተመለከተ መረጃዎች መሰብሰባቸውን አመልክተው፤ በዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ፊት ወንጀል በሆነ ተግባር ኢትዮጵያን ለማስፈራራት ሲሞክሩ መቆየታቸውንም ነው የተናገሩት።

ኮሚቴው የሚያካሂደው ግምገማ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶች ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያን የአካባቢ ጥበቃ ጥረቶች እና የውሃ አስተዳደር መሠረተ ልማቶች ለታችኛው ተፋሰስ የሚሰጡትን ጥቅሞች እንደሚያጤን አብራርተዋል።

በአረንጓዴ ዐሻራ የችግኝ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊየን በላይ ዛፎች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፤ ለዚህም ባሮ፣ ዓባይ እና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኞቹ ዋና ዋና ወንዞች የተፋሰስ ስራዎች መከናወናቸውን ጠቁመዋል።

እነዚህ የአካባቢ ጥበቃ ተግባራት የኢትዮጵያን የውሃ ሃብት ለመጠበቅ እና በዓባይ ተፋሰስ ውስጥ የአየር ንብረት ተጽዕኖዎችን ለመከላከል ያደረገችውን አስተዋጽኦ እንደሚያጤን ማብራራታቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

የሕዳሴ ግድብ አሰራር የታችኛው ተፋሰስ ሀገሮችን ከጎርፍ አደጋ ለመታደግ እና ዝናብ አጠር በሆኑ ወቅቶች የውሃ አቅርቦትን ለማስቀጠል እንደሚያግዝ ገልጸዋል።

አሁን ያሉትን ከኤልኒኖ ጋር የተያያዙ የዝናብ ሁኔታዎችን የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነት እንደሚያሳይ በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰት መቆጣጠር ሱዳንን እና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅሞችን ማስገኘት እንደሚችል ጠቁመዋል።

የኢትዮጵያ አካሄድ ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች እንዳሉት ገልጸው፤ ድርድር እና የጋራ መግባባት ተመራጭ መሆኑን አመላክተዋል።

ሌሎች ሁኔታዎች ደግሞ ኢትዮጵያ ተጨማሪ ርምጃዎችን እንድትወስድ እንደሚያደርጉ ሚኒስትሩ ገልጸዋል።